Sáng nay, 30/12/2009, Khoa Lưu trữ học và Quản trị văn phòng tổ chức hội thảo "Khai thác, phát huy giá trị tài liệu lưu trữ trong nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn".
Từ nhiều góc độ và phương pháp tiếp cận khác nhau, hơn 50 báo cáo tập trung phân tích và luận giải 3 vấn đề chính:
Một là khẳng định giá trị và vai trò đặc biệt quan trọng của tài liệu lưu trữ trong quá trình tiến hành nghiên cứu các lĩnh vực thuộc khoa học xã hội và nhân văn.
Trên cơ sở phân tích giá trị của những thông tin có thể khai thác trong nội dung và hình thức của các tài liệu lưu trữ, các tham luận khẳng định rằng tài liệu lưu trữ với tư cách là tư liệu gốc góp phần quan trọng trong việc bảo đảm chất lượng và độ tin cậy cho các luận cứ và kết luận của các công trình khoa học. Việc khai thác và sử dụng tài liệu lưu trữ là một nhu cầu tất yếu của các nhà khoa học khi nghiên cứu các vấn đề thuộc lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn.
Hai là giới thiệu tiềm năng và giá trị của tài liệu lưu trữ.
Hiện nay, ở Việt Nam có 4 trung tâm lưu trữ quốc gia; hàng chục lưu trữ của các Bộ, ngành, cơ quan trung ương; 63 trung tâm lưu trữ tỉnh và thành phố trực thuộc trung ương; hàng trăm lưu trữ huyện và hàng chục ngàn lưu trữ ở các xã, phường. Bên cạnh đó, Việt Nam còn có hệ thống các cơ quan lưu trữ của Đảng và các tổ chức chính trị - xã hội, các đơn vị thuộc lực lượng vũ trang, các cơ quan hành chính - sự nghiệp... Đây là hệ thống các cơ quan lưu trữ được thiết lập để thu thập và tổ chức khoa học tài liệu hình thành trong hoạt động của các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp nhằm phục vụ nhu cầu sử dụng của các cơ quan đó, trong đó có các nhà khoa học. Tại hội thảo, nhiều tham luận đi sâu giới thiệu một số khối, sưu tập tài liệu đặc biệt có giá trị đối với nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn như: khối tài liệu châu bản và địa bạ thời Nguyễn, khối tài liệu mộc bản vừa được công nhận là Di sản tư liệu thế giới, khối hồ sơ tiếng Pháp về Việt Nam thời Pháp thuộc, các phông lưu trữ cá nhân của những nhà hoạt động chính trị - xã hội, tài liệu về các tác gia văn học tiêu biểu và nổi tiếng...
Ba là đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả khai thác, sử dụng tài liệu lưu trữ trong các lĩnh vực thuộc KHXH&NV.
Các báo cáo đã chỉ ra nhiều bất cập trong việc quản lí và khai thác tư liệu lưu trữ hiện nay như: việc thông báo, giới thiệu và quảng bá các tư liệu còn hạn chế; chưa có giải pháp giúp các nhà nghiên cứu tiếp cận các tài liệu lưu trữ về Việt Nam ở nước ngoài; ý thức sử dụng tư liệu gốc của những người nghiên cứu chưa cao; hàm lượng thông tin tài liệu lưu trữ trong các công trình nghiên cứu còn ít; phương pháp tiếp cận và phân tích thông tin lưu trữ trong các công trình nghiên cứu chưa được chú trọng...
Trên cơ sở đó, các nhà khoa học đã đề xuất các giải pháp: cần hệ thống, đánh giá và điều chỉnh những văn bản, quy chế pháp lí về khai thác và sử dụng tài liệu lưu trữ ở Việt Nam để có thể đưa vào nội dung của Luật lưu trữ; tổ chức khoa học các tài liệu lưu trữ để phục vụ có hiệu quả các yêu cầu khai thác, sử dụng của các cơ quan và cá nhân; đẩy mạnh hoạt động quảng bá, giới thiệu về tiềm năng và giá trị của tài liệu lưu trữ đối với các nhà khoa học và các cơ quan nghiên cứu; đa dạng hoá và hiện đại hoá các hình thức và biện pháp phục vụ nhằm giúp người khai thác ngày càng thuận lợi hon trong việc tiếp cận và khai thác tài liệu lưu trữ; đẩy mạnh xã hội hoá công tác lưu trữ và ứng dụng công nghệ thông tin trong khai thác, sử dụng tài liệu lưu trữ...
• Thanh Hà
